Categories
Nghề Môi Trường & Xử Lý Chất Thải

Kỹ sư môi trường và chuyên viên HSE khác nhau thế nào khi làm thật

Kỹ sư môi trường và chuyên viên HSE khác nhau thế nào về trọng tâm, phạm vi, kỹ năng và một ngày làm việc, kèm gợi ý để tự biết mình hợp hướng nào.

Hai tin tuyển dụng nằm cạnh nhau trên bàn của một bạn mới ra trường. Một ghi kỹ sư môi trường, một ghi chuyên viên HSE. Cả hai đều nhắc tới môi trường, cả hai đều ở khu công nghiệp. Bạn ấy hỏi mình nên nộp cái nào.

Câu hỏi kỹ sư môi trường và chuyên viên HSE khác nhau thế nào nghe đơn giản. Làm cả hai vị trí rồi mới thấy khác nhau khá nhiều.

Kỹ sư môi trường đi sâu

Kỹ sư môi trường (environmental engineer) dùng kiến thức kỹ thuật để giải bài toán ô nhiễm.

Thiết kế hệ thống xử lý nước thải. Tính toán kiểm soát khí thải. Chọn công nghệ, chọn thiết bị, chạy thử, tối ưu vận hành.

Trọng tâm nằm ở giải pháp công nghệ và các con số kỹ thuật. Công việc hay gắn với dự án, công trình cụ thể. Cần nền khoa học khá sâu: hóa, vi sinh, thủy lực.

Chuyên viên HSE đi rộng

HSE là Health, Safety, Environment. Sức khỏe, an toàn, môi trường.

Chuyên viên HSE lo cả ba mảng đó trong toàn bộ hoạt động của tổ chức. Môi trường chỉ là một phần. Phần còn lại là quy trình an toàn lao động, phòng cháy, ứng phó sự cố, sức khỏe nghề nghiệp.

Việc của họ nghiêng về quản lý hệ thống, giám sát tuân thủ và đào tạo con người. Sáng có thể đi kiểm tra giàn giáo, chiều huấn luyện an toàn cho công nhân mới, tối viết báo cáo sự cố.

Một ngày của mỗi bên

Cho dễ hình dung, mình kể hai ngày làm việc mình từng chứng kiến ở cùng một nhà máy.

Anh kỹ sư môi trường bắt đầu bằng việc xem số liệu đầu ra của trạm xử lý nước thải đêm qua. COD nhích lên. Anh xuống trạm, hỏi tổ vận hành, lấy thêm mẫu, rồi ngồi tính lại liều hóa chất ở bể keo tụ. Buổi chiều anh họp với bộ phận sản xuất vì họ sắp đổi một loại nguyên liệu, và anh cần biết nước thải sẽ thay đổi ra sao.

Chị chuyên viên HSE bắt đầu bằng buổi giao ca an toàn với tổ bảo trì. Sau đó đi kiểm tra giấy phép làm việc trên cao cho một nhóm nhà thầu. Giữa trưa có một công nhân bị trượt chân ở khu kho, chị lập biên bản, tìm nguyên nhân. Buổi chiều chị chuẩn bị tài liệu cho đợt diễn tập phòng cháy tuần sau, kèm theo cập nhật sổ theo dõi chất thải nguy hại.

Hai người làm cùng một nhà máy, cùng dính đến chữ môi trường. Nhưng một người cả ngày nghĩ về một hệ thống, người kia cả ngày nghĩ về rất nhiều con người.

Đặt cạnh nhau

Kỹ sư môi trườngChuyên viên HSE
Trọng tâmGiải pháp kỹ thuật xử lý ô nhiễmSức khỏe, an toàn và môi trường tổng thể
Phạm viSâu vào một mảng kỹ thuậtRộng trên nhiều mảng
Kỹ năng lõiThiết kế, tính toán, vận hành hệ thốngQuản lý rủi ro, đào tạo, giám sát tuân thủ
Gắn vớiDự án, công trìnhVận hành hằng ngày, con người

Nói gọn: kỹ sư môi trường giải bài toán kỹ thuật. HSE quản lý rủi ro trên diện rộng.

Còn hai vị trí này nằm ở đâu giữa quan trắc, tư vấn, ESG và các nghề khác, mình đã ghi trong bài toàn cảnh các vị trí trong ngành môi trường. Ở đây chỉ so hai cái với nhau.

Hai định kiến nên bỏ

HSE chỉ làm giấy tờ. Không đúng. Muốn viết quy trình an toàn cho một dây chuyền thì phải hiểu dây chuyền đó chạy thế nào. Chuyên viên HSE giỏi đi xưởng nhiều hơn người ta tưởng.

Kỹ sư môi trường chỉ ngồi thiết kế. Cũng không đúng. Trạm xử lý có sự cố lúc nửa đêm thì kỹ sư cũng phải ra.

Chọn hướng nào

Mình không nghĩ có vị trí nào hơn. Câu hỏi đúng là bạn thích đi sâu vào kỹ thuật hay thích quản lý con người và hệ thống.

Thích tính toán, thích nhìn một hệ thống mình thiết kế chạy được: kỹ sư môi trường.

Thích giao tiếp, đào tạo, không ngại nhắc nhở người khác đội mũ bảo hộ lần thứ mười trong ngày: HSE.

Người học ngành môi trường làm HSE được, vì môi trường là một trong ba trụ. Cần học thêm an toàn lao động, sức khỏe nghề nghiệp và cách quản lý hệ thống.

Chuyện chuyển qua lại cũng phổ biến. Mình biết nhiều người làm kỹ sư môi trường vài năm rồi chuyển sang HSE. Lộ trình HSE thường dẫn lên quản lý HSE hoặc phụ trách bền vững. Kỹ sư giàu kinh nghiệm thì lên quản lý kỹ thuật.

Ở doanh nghiệp nhỏ, một người kiêm cả hai là chuyện thường. Ở tổ chức lớn, hai vai thường tách ra để giữ chiều sâu cho từng mảng.

Bạn mới ra trường hôm đó cuối cùng nộp cả hai. Cũng là một cách.

— Quốc Bảo